Türkiye’de işten ayrılmayı planlayan çalışanlar için ihbar süresi ve ihbar tazminatı kritik önem taşıyor. Bildirim sürelerine uymadan istifa eden işçi, işverene tazminat ödemek zorunda kalabiliyor. İş Kanunu’na göre fesih sürecinde hem işverenin hem de çalışanın yükümlülükleri bulunuyor.

Habertürk’te yer alan habere göre, iş sözleşmesini sonlandırmak isteyen çalışanlar için ihbar süresi ve ihbar tazminatı konusu çoğu zaman gözden kaçabiliyor. Oysa Türkiye’de yürürlükte olan İş Kanunu’na göre, belirsiz süreli iş sözleşmesi feshedilmeden önce karşı tarafa belirli bir süre önceden bildirim yapılması gerekiyor. Bu yükümlülük yalnızca işverene değil, istifa eden işçiye de uygulanıyor.

Bildirim süresi çalışılan yıla göre değişiyor

İhbar süresi, çalışanın aynı işyerindeki kıdemine göre belirleniyor. Buna göre; işyerinde altı aydan az çalışanlar için iki hafta, altı ay ile bir buçuk yıl arası çalışanlar için dört hafta, bir buçuk yıl ile üç yıl arası çalışanlar için altı hafta, üç yıldan fazla çalışanlar için ise sekiz hafta önceden bildirim yapılması gerekiyor. Bildirim süreleri kısaltılamıyor ancak sözleşme ile uzatılabiliyor.

Sözleşmeyi hangi taraf feshediyorsa, bildirim yükümlülüğü de o tarafa ait oluyor. Bu süreye uyulmadığı takdirde, bildirim süresine karşılık gelen ücret tutarında ihbar tazminatı ödenmesi gerekiyor.

İşçi de ihbar tazminatı ödeyebilir

Uygulamada birçok çalışan ihbar tazminatını yalnızca işverenin sorumluluğu olarak görüyor. Ancak istifa eden işçi, yasal bildirim süresine uymadan işten ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğabiliyor. Bu nedenle istifa sürecinde çalışma süresi ve sözleşme şartlarının dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor.

İhbar tazminatı hesaplanırken sadece çıplak ücret değil, yemek, yol, yakacak gibi düzenli ve para ile ölçülebilen yan haklar da dikkate alınıyor.

Hangi durumlarda ihbar tazminatı ödenmez?

İşçinin haklı nedenle fesih hakkı bulunan bazı durumlarda ihbar süresine uyma zorunluluğu bulunmuyor. İşin sağlık açısından tehlike oluşturması, ücretin zamanında ödenmemesi, işyerinde cinsel taciz yaşanması ve gerekli önlemlerin alınmaması gibi hallerde çalışan ihbar tazminatı ödemeden sözleşmeyi feshedebiliyor.

Aynı şekilde askerlik ve emeklilik nedeniyle işten ayrılanlar için de ihbar süresine uyma zorunluluğu bulunmuyor.

İşveren açısından ise ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışlar, uzun süreli devamsızlık ya da sağlık raporları belirli koşulları aşarsa haklı fesih sebebi oluşturabiliyor.

İşten ayrılma sürecinde mağduriyet yaşamamak için ihbar süresi ve tazminat yükümlülüklerinin dikkatle incelenmesi gerekiyor.