Singapur, 1965 yılında Malezya’dan ayrıldı. Ordu yok, kaynak yok, tatlı su yok! İki milyon insanın gecekonduda yaşadığı küçücük bir ada. Sonra bir adamın vizyonu, modern Asya’nın en büyük başarısını inşa etti.
Lee Kuan Yew; “Hayatta kalacağız, büyüyeceğiz ve hepsine göstereceğiz.” diyordu. Güneydoğu Asya’nın en güçlü ordusunu kurdu. “Eğer arkadaş olmak istiyorsan, harika, ama istemiyorsan, hazırız.” diyordu. Önce hayatta kalmak gerekiyordu, sonra birçok alanda yapılan planlama ve en önemlisi de eğitim planı.
Herkese İngilizce öğretti. Teknoloji ve mühendisliğe odaklandı. En iyi öğrencileri yurtdışına gönderdi. En yüksek maaşı öğretmenlere verdi. Liyakat her şey oldu. Bugün kişi başına düşen yıllık gelirde dünya üçüncülüğü, dünyanın en pahalı gayrimenkulleri, sıfır yolsuzluk ve dünyanın en iyi eğitim sistemi.
“Ben demokrasiyle değil, işe yarayan şeylerle ilgileniyorum.” diyordu. Aslında planı çok netti, ideolojiden önce hayatta kalma, siyaset yerine pragmatizm, her şeyden önce liyakat, yolsuzluğa karşı sıfır tolerans. Yew’in mirası: Temiz sokaklar, güvenli şehirler, dünya standartlarında eğitim ve ekonomik güç merkezi.
22-25 Ekim tarihlerinde, Asya’nın en önemli eğitim programları arasında gösterilen 40. ASEAN Öğretmenler Konseyi + Güney Kore Eğitim Zirvesi ile Singapur Öğretmenler Birliği’nin (STU) 80. kuruluş yıl dönümü vesilesiyle Singapur’daydık ve önemli çalışmalara katıldık.
Singapur Öğretmenler Birliği; “Öğretmeni yücelt, eğitimi yükselt” sloganıyla, ülkenin bağımsızlığa kavuşmasından çok önce yola çıkmış. ASEAN Öğretmenler Konseyi ise eğitim ve sendikal gündeme dair çok önemli konuların tartışıldığı önemli bir platforma dönüşmüş.
Programa giderken, dünyanın en iyi eğitim sistemine sahip ülke, dört gün boyunca ne konuşacak diye merak etmedim değil. Ancak gördüm ki yola çıkış sloganı etrafında günün problemlerini ve geleceğe dair riskleri derinlemesine tartışıyorlar. “Yapay zekâ çağında öğretmen” değil, “Öğretmenin liderliğinde yardımcı unsur olarak yapay zekâ” diyorlar.
Şu başlıklara dikkat edelim: Eğitim liderliği ve karar alma mekanizmaları “dümen”; eğitimin temelini oluşturan insani ilişkiler ve sosyal-duygusal bağlar “çıpa”; yapay zekâ araçları, üretkenlik ve teknik altyapı “makine dairesi”; geleceğe dönük etik değerler, eğitim politikaları ve yön tayini ise “pusula”. Gelinen nokta şu: “Eğitimin geleceği hala, insanlarla makineler arasında sıfır toplamlı bir savaş değil, son derece mühendislik ürünü bir ortaklıktır.”
Singapur, çalışmış, üretmiş ve artık paylaşıyor. Öğretmene, eğitime, liyakate, sendikal mücadeleye değer vermiş. Farklı oturumlarda kürsüye çıkan üç bakan; eğitim, çalışma ve dış işleri bakanları sözlerine; ülkenin bağımsızlığında ve kalkınmasında sendika sloganının rolüne vurgu yaparak başladı: “Öğretmeni yücelt, eğitimi yükselt”
Öğretmene ve eğitime değer veren bir ülkede öğretmen; yüzde otuzluk başarı diliminden, mevcut öğretmenlerin, “öğretmen olabilir” raporu doğrultusunda seçiliyor. Öğretmen yetiştiren akademide aldığı sıkı eğitim, altı yıl süren deneme ve gözlem süreci, her yıl alınmak zorunda olan yüz saatlik hizmet içi eğitim ile ulaşılan saygınlık ve ülkenin en prestijli ve en yüksek maaşlı görevi, öğretmenlik.
Biz yıllarca ülkemizde bu gerçeği anlatmaya çalıştık, henüz başarabildiğimiz söylenemez. Dönüp bizim öğretmen yetiştirme ve atama düzenimize baktığımızda, ısrarla anlatmaya çalıştığımız; “Bütün eğitim fakültelerinin tecrübesini bir üniversitede toplayıp, en üst puan diliminden, atayacağımız kadar öğretmen alıp yetiştirelim.” fikrinin ne kadar isabetli olacağını göstermiyor mu?
İddia ediyorum, günümüzde iyi yetişmiş öğretmen; müfredatlar, ders kitapları, eğitim teknolojileri, okul binaları vs. olmadan da bir ülkeyi kalkındıracak, bir medeniyeti yeniden kuracak eğitimi, gelecek kuşaklara verebilir. Yeter ki işe yeniden buradan başlayalım.
