Eğitim-Bir-Sen, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullara yönelik saldırıların ardından 22 Nisan 2026’da Ankara’da düzenlediği “Eğitim Ekosisteminde Şiddet: Kurumlar Arası Koordinasyon ve Sorumluluklar” başlıklı çalıştayın raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda, eğitimde şiddetle mücadelede erken uyarı, önleme, kurumlar arası koordinasyon ve aile katılımına dayalı bütüncül bir model önerildi.
Eğitimde şiddet raporu kamuoyuna duyuruldu
Eğitim-Bir-Sen Stratejik Araştırmalar Merkezi tarafından hazırlanan rapor, eğitim ortamlarında giderek daha görünür hale gelen şiddet olgusunu kapsamlı şekilde ele aldı.
Raporda şiddet; aile, okul, medya, dijital ortamlar, toplumsal dinamikler ve kurumsal yapı boyutlarıyla değerlendirildi.
Eğitimde şiddetin yalnızca okul içinde yaşanan bireysel olaylardan ibaret olmadığı, çok katmanlı ve çok paydaşlı bir mesele olduğu vurgulandı.
Çalıştay Ankara’da düzenlenmişti
Eğitim-Bir-Sen, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullara yönelik saldırıların ardından 22 Nisan 2026’da Ankara’da çalıştay düzenledi.
“Eğitim Ekosisteminde Şiddet: Kurumlar Arası Koordinasyon ve Sorumluluklar” başlığıyla yapılan çalıştayda akademisyenler, okul yöneticileri, öğretmenler, rehberlik uzmanları, güvenlik birimleri temsilcileri ve medya mensupları bir araya geldi.
Çalıştayın açılış konuşmasını Eğitim-Bir-Sen ve Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın yaptı.
Şiddetin nedenleri çok yönlü değerlendirildi
Çalıştayda eğitimde şiddetin nedenleri, mevcut yapısal sorunlar ve çözüm önerileri çok paydaşlı bir bakış açısıyla tartışıldı.
Rapor, eğitimde şiddeti besleyen başlıkları aile ve erken dönem faktörleri, okul ve eğitim sistemi, okul güvenliği, hukuki ve kurumsal yapı, medya ve dijital etki, toplumsal dinamikler ile erken uyarı ve önleme mekanizmaları altında topladı.
Bu başlıklar üzerinden hem mevcut sorunlar hem de çözüm yolları değerlendirildi.
“Erken müdahale mekanizmaları yeterince işletilmiyor”
Raporda öne çıkan en önemli tespitlerden biri, mevcut sistemin daha çok olay sonrası süreçlere odaklanması oldu.
Katılımcıların ortak değerlendirmesine göre, şiddet olayları yaşandıktan sonra müdahale mekanizmaları devreye giriyor ancak önleyici ve erken müdahale süreçleri yeterince işletilemiyor.
Bu nedenle raporda, eğitimde şiddetle mücadelede olay gerçekleşmeden önce riskleri belirleyen sistemlerin kurulması gerektiği vurgulandı.
Sorun mevzuattan çok uygulama ve koordinasyon eksikliği
Raporda, eğitimde şiddetle mücadelede temel sorunun yalnızca mevzuat eksikliği olmadığı belirtildi.
Asıl sorunun uygulama, denetim ve kurumlar arası koordinasyon yetersizliğinden kaynaklandığı ifade edildi.
Eğitim, sosyal hizmetler, sağlık, güvenlik ve adli kurumlar arasında daha güçlü bir iş birliği kurulması gerektiği vurgulandı.
Bütünleşik erken uyarı sistemi önerildi
Eğitim-Bir-Sen raporunda, risklerin erken aşamada tespit edilmesini sağlayacak bütünleşik bir sistem kurulması önerildi.
Bu sistemin okul, aile, sosyal hizmetler, sağlık birimleri, güvenlik birimleri ve adli kurumlar arasında veri paylaşımı ve koordinasyonu sağlayacak şekilde yapılandırılması gerektiği belirtildi.
Raporda, erken uyarı sistemlerinin şiddetin önlenmesinde kritik rol oynayacağı ifade edildi.
Aile sürecin aktif paydaşı olmalı
Raporda ailelerin çocuk gelişimi, dijital riskler ve davranış yönetimi konularında desteklenmesi gerektiği vurgulandı.
Eğitimde şiddetin önlenmesinde yalnızca okulun sorumlu tutulamayacağı, ailenin de sürecin aktif paydaşı olması gerektiği belirtildi.
Bu kapsamda ailelere yönelik sürekli eğitim mekanizmalarının oluşturulması önerildi.
Okul temelli psikososyal destek güçlendirilmeli
Çalıştay raporunda okul temelli psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin daha etkili hale getirilmesi, risk altındaki öğrencilerin erken dönemde belirlenmesi ve destek mekanizmalarına yönlendirilmesi önerildi.
Raporda, çocuğu sistem içinde tutmayı hedefleyen bir yaklaşımın esas alınması gerektiği vurgulandı.
Öğretmenlere kriz yönetimi eğitimi önerisi
Raporda öğretmenlerin sınıf yönetimi, kriz yönetimi ve şiddetle baş etme becerilerini güçlendirecek uygulamalı eğitimlerin yaygınlaştırılması gerektiği belirtildi.
Öğretmenlerin yalnız bırakılmaması, riskli durumlarda destek alabilecekleri kurumsal mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Ayrıca okul yöneticilerinin de şiddetle mücadele konusunda daha donanımlı hale getirilmesi önerildi.
Dijital risklere karşı koruyucu önlemler
Eğitimde şiddet raporunda dijital ortamların etkisine de dikkat çekildi.
Raporda, dijital mecralarda şiddeti teşvik eden içeriklere karşı daha hızlı ve caydırıcı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.
Çocukların dijital risklere karşı korunması için aile, okul ve kamu kurumları arasında ortak farkındalık çalışmaları yapılması önerildi.
Sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler artırılmalı
Raporda öğrencilerin okula aidiyet duygusunu güçlendiren sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerin artırılması gerektiği vurgulandı.
Öğrencilerin okul ortamında kendilerini daha güvende, değerli ve ait hissetmelerinin şiddetin önlenmesinde önemli bir rol oynayacağı ifade edildi.
Bu kapsamda okullarda öğrencilerin katılımını artıracak etkinliklerin desteklenmesi önerildi.
Yaptırım odaklı yaklaşımdan uzaklaşılmalı
Eğitim-Bir-Sen raporunda, eğitimde şiddetle mücadelede yalnızca yaptırım odaklı ve parçalı uygulamaların yeterli olmayacağı belirtildi.
Bunun yerine erken uyarı ve önleme mekanizmalarını merkeze alan, kurumlar arası koordinasyonu zorunlu kılan, aileyi sürecin aktif paydaşı haline getiren bütüncül bir model önerildi.
Raporda, bu yaklaşımın daha güvenli, kapsayıcı ve sağlıklı bir eğitim ekosisteminin inşasına katkı sağlayacağı ifade edildi.
Raporda öne çıkan öneriler
Raporda eğitimde şiddetle mücadele için şu öneriler öne çıktı:
- Olay sonrası müdahale yerine önleyici ve erken müdahale yaklaşımı esas alınmalı.
- Okul, sosyal hizmetler, sağlık ve güvenlik birimlerinin birlikte çalışacağı erken uyarı sistemleri kurulmalı.
- Ailelere çocuk gelişimi, dijital riskler ve davranış yönetimi konularında sürekli eğitim verilmeli.
- Öğretmenlerin kriz yönetimi ve şiddetle baş etme becerilerini güçlendirecek eğitimler yaygınlaştırılmalı.
- Öğrencilerin aidiyet duygusunu artıracak sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler desteklenmeli.
- Dijital ortamlarda şiddeti teşvik eden içeriklere karşı hızlı ve caydırıcı düzenlemeler yapılmalı.
- Eğitimde şiddetle mücadele okul merkezli ancak okul ile sınırlı olmayan bir yaklaşımla ele alınmalı.
Daha güvenli eğitim ekosistemi hedefleniyor
Eğitim-Bir-Sen’in yayımladığı rapor, eğitimde şiddetle mücadelenin yalnızca okul yönetimlerine ya da öğretmenlere bırakılmaması gerektiğini ortaya koyuyor.
Rapora göre kalıcı çözüm, aileden medyaya, sosyal hizmetlerden güvenlik birimlerine kadar tüm paydaşların sorumluluk üstlendiği bütüncül bir modelle mümkün olacak.
Bu yaklaşımın, eğitim ortamlarında güveni artırması ve öğretmen, öğrenci, veli ilişkilerini daha sağlıklı hale getirmesi hedefleniyor.