ABD ve İsrail’in İran’a başlattığı saldırı ve Hürmüz Boğazı’na uygulanan geçiş ambargosu petrol fiyatını yükseltmişti.Devreye girmesi beklenen 6,69 liralık motorin zammı eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelendiği öğrenilmişti.Eşel mobil sistemine geçiş kararı bugün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarına bağlı olarak akaryakıt fiyatlarına gelecek artışta ÖTV tutarları, artışın yüzde 75’i kadar azalarak uygulanacak.Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan edinilen bilgilere göre kararla, jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlandırılması ve vatandaşların bütçesine etkisinin azaltılması için geçici olarak eşel mobil sisteminin devreye alınması kararlaştırıldı.Sistem, 2 Mart günü baz alınarak, bu tarihten itibaren bazı petrol ürünlerinin fiyatı artarsa, artış tutarının yüzde 75’ine kadar bu ürünlerin ÖTV’sinin indirilmesi suretiyle uygulanacak.Bu kapsamda, benzinde litre başına 14,8277 liraya, motorinde litre başına 13,9006 liraya, LPG’de kilogram başına 11,3830 liraya kadar indirim olabilecek.Bu ürünlerin fiyatı düşerse de azalış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV’si artırılacak ve artırılan bu tutar da 2 Mart’ta uygulanan ÖTV’yi geçmeyecek.EŞEL-MOBİL SİSTEMİ NEDİR?Eşel-mobil, akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların enflasyon üzerindeki etkisini azaltmayı hedefliyor. Sistemde, petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki yükseliş, ÖTV’de yapılacak indirmlerle pompa fiyatlarına yansıtılmıyor. Örneğin, motorin fiyatı vergiler hariç 20 kuruş artarsa, ÖTV aynı miktarda düşürülerek fiyat sabit tutuluyor. Fiyat düşüşlerinde ise ÖTV artırılarak önceki indirimler dengeleniyor.Bu mekanizma sayesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı, tüketiciyi ani fiyat artışlarına karşı korurken enflasyon üzerindeki baskıyı da sınırlamış oluyor.Türkiye’de eşel-mobil uygulaması daha önce 2021’in son çeyreğinde, döviz kurundaki yükselişler nedeniyle akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı.
