Japonya’da bilim insanları, tüm kan gruplarıyla uyumlu ve uzun süre saklanabilen yeni bir yapay kan üzerinde çalışıyor. Acil durumlarda hızlı müdahale imkânı sunması hedeflenen ürün, kırmızı kan hücrelerinin oksijen taşıma işlevini taklit eden özel mikro kapsüllerden oluşuyor.

Nara Tıp Üniversitesi’nden Prof. Dr. Hiromi Sakai liderliğinde yürütülen çalışmada geliştirilen sistem, “hemoglobin vezikülleri” (HbV) adı verilen kapsüller içeriyor. Bu kapsüller, süresi dolmuş bağışçı kanlarından elde edilen saflaştırılmış hemoglobini barındırıyor. HbV’ler, vücutta oksijen taşınmasını sağlayarak kırmızı kan hücrelerinin görevini üstleniyor.

Çalışmanın öne çıkan yönlerinden biri, ürünün tüm kan gruplarıyla uyumlu olması. Bu özellik sayesinde acil servislerde, afet bölgelerinde veya savaş alanlarında kan grubu eşleştirmesi beklenmeden transfüzyon yapılabilmesi amaçlanıyor. Ayrıca oda sıcaklığında iki yıla kadar saklanabildiği belirtiliyor. Bu durum, soğuk zincir gereksinimini azaltarak lojistik açıdan avantaj sağlıyor.

Yapay kanın güvenliği ve etkinliği Japonya’da devam eden klinik çalışmalarla değerlendiriliyor. Sağlıklı gönüllülere 100 ila 400 mililitre arasında dozlar uygulanarak sonuçlar izleniyor. Sürecin planlandığı şekilde ilerlemesi halinde ürünün 2030 yılına kadar yaygın kullanıma sunulması hedefleniyor.

DesignTaxi’nin aktardığına göre, Chuo Üniversitesi’nden Prof. Dr. Teruyuki Komatsu da benzer bir proje yürütüyor. Komatsu’nun ekibi, hemoglobini albümin proteinleriyle kaplayarak geliştirdiği alternatif yapay kanı hayvan deneylerinde test etti. Bu çalışmada kan basıncının dengelenmesi ve iç kanamaların kontrol altına alınması yönünde olumlu veriler elde edildiği bildirildi.

Kan bağışçısı sayısındaki azalma ve kan ürünlerinin taşınmasındaki zorluklar dikkate alındığında, uzun ömürlü ve evrensel uyumlu yapay kan çalışmalarının sağlık sistemleri açısından potansiyel bir alternatif sunduğu değerlendiriliyor.