Ticaret Bakanlığı, taşınmaz ve taşıt ilanlarında dolandırıcılık vakalarının önlenmesi, sahte ilanların, spekülatif fiyat artışlarının ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amacıyla Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) sistemini devreye almıştı. Bu kapsamda ilan platformlarına kimlik ve yetki doğrulama yükümlülükleri getirildi. İnternet ortamında faaliyet gösteren ilan platformları EİDS’e entegre edilerek bu platformlarda yayımlanan ilanlarda kimlik ve yetki doğrulamalarının zorunlu olarak yapılması sağlandı. Bakanlık, bu kurallara aykırı yapılan paylaşımları yakından takip ediyor.

Düzenleme doğrultusunda, Instagram, Facebook ve WhatsApp gibi platformlarda da doğrulanmış ilanların paylaşılması gerekiyor. Bu platformlardaki paylaşımları yakından takip eden Bakanlık, EİDS düzenlemelerine aykırı yayımlanan ilanlara ilişkin gerekli idari yaptırımları devreye alıyor.

Emlak ve galeri işletmelerinin, cezai müeyyidelerle karşılaşmamaları için sosyal medya mecralarında yalnızca EİDS doğrulaması yapılmış ilanların linklerini paylaşması, ilan niteliği taşıyan bağımsız paylaşımlardan kaçınması önem taşıyor.

Tüketicilerin da kapora dolandırıcılığı, yetkisiz kişilerin yaptığı satışlar veya hayali ilanlar üzerinden mağduriyet yaşamamak için sosyal medya ve iletişim uygulamalarındaki doğrulanmamış ilanlara itibar etmemesi gerekiyor.

Tüketici Hakları Genel Başkanı Ergün Kılıç da sosyal medya platformlarından paylaşılan ilanlara yönelik uyarıda bulunarak, piyasa değerinin çok altında gösterilen fiyatlar ve sahte hesaplar üzerinden yapılan “kapora dolandırıcılığı” yöntemiyle tüketicilerin mağdur edildiğini söyledi.

Dijital ortamda güvenli alışverişin temel şartının “doğrulanabilirlik” ve “hesap verebilirlik” olduğunu belirten Kılıç, Ticaret Bakanlığı’nın emlak ve otomotiv sektöründe devreye aldığı EİDS’nin tüketici haklarını koruma adına devrim niteliğinde bir adım olduğunu ifade etti.

Kılıç, Anayasa Mahkemesi’nin, aldığı kararla dijital platformların sorumluluktan kaçma yaklaşımının hukukla bağdaşmadığına hükmettiğini bildirdi.

Milyonlarca kişiye ulaşan ve bu ilanlardan reklam geliri elde eden platformların “güvenlik yalnızca tüketicinin sorumluluğundadır” diyemeyeceğini söyleyen Kılıç, şu değerlendirmede bulundu:

“Dolandırıcılar, ilan sitelerinde alınan yasal önlemlerin ardından denetimsiz olan sosyal medya mecralarına kaydı. Vatandaşlarımızın özellikle buradaki ilanlara karşı dikkatli olmaları gerekiyor. Tüketici işlemlerinin büyük kısmının elektronik ortama kayması, sosyal medyada da koruyucu ve zararları tazmin edici mekanizmaların oluşturulmasını zorunlu kılıyor.“

Kılıç, dijital ekonomide etkin kamu denetiminin şart olduğunu, reklam sistemlerinin daha sıkı izlenmesi ve sahte hesapların hızla kapatılması gerektiğini söyledi.

Tüketicilere, ilan sahibinin kimliğini, taşınmazın veya aracın gerçekliğini resmi olarak doğrulamadan kesinlikle kapora ya da ön ödeme yapmaması uyarısında bulunan Kılıç, şunları kaydetti:

“Özellikle ilan sahibinin yalnızca mesajlaşma uygulamaları üzerinden iletişim kurmak istemesi ve ‘başkası alıyor, acele et’ diyerek hızlı ödeme baskısı yapması en büyük dolandırıcılık göstergesidir. Ürünü gözle görmeden, resmi kayıtları incelemeden para göndermeyin. Şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden ilgili kamu kurumlarına başvurun.“