Hesabında bakiye olmasına rağmen “ihlalli geçiş” sayılan sürücüler, hiçbir uyarı yapılmadan doğrudan icraya veriliyor. Küçük geçiş ücretlerinin anlaşmalı hukuk büroları üzerinden on binlerce liralık borçlara dönüştürülmesi, “vatandaşın cebine göz diken yeni bir çıkar mekanizması mı kuruldu?” sorularını beraberinde getirdi.

Hesabında bakiye olmasına rağmen “ihlalli geçiş” sayılan sürücüler, uyarı yapılmadan doğrudan icraya veriliyor. Çok küçük tutarlı sözde ihlallerin on binlerce liralık tahsilat dosyalarına dönüşmesi ve nakliyecilerin iflasa sürüklenmesi; anlaşmalı hukuk bürolarından imtiyazlı şirketlere, denetim görevini yapmayan siyasi iradeden sermaye gruplarına kadar uzanan karanlık bir rant ağını gündeme taşıdı.

SİSTEM BİLEREK Mİ ÇEKMİYOR?

Eski sektör çalışanları ve mağdurların bildirdiğine göre süreç şu şekilde işliyor: Sürücünün HGS hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen gişeler okuma hatası yapıyor. Yasal cezasız ödeme süresi olan ilk 15 gün içinde sürücüye hiçbir SMS gönderilmiyor, e-Devlet ekranında dahi borç görünmüyor. Eski bir otoyol çalışanının iddiasına göre, sistem geçmiş borçları bakiyeden bilerek otomatik tahsil etmiyor ve sürücünün 45 günlük süreyi aşarak 4 kat ceza dilimine düşmesi bekleniyor.

DOSYALAR DOĞRUDAN HUKUK BÜROLARINA

Vatandaşa hiçbir tebligat veya uyarı yapılmadan biriktirilen bu küçük tutarlar, sürenin dolmasıyla birlikte doğrudan anlaşmalı hukuk bürolarına devrediliyor. Böylece 150 liralık standart bir geçiş ücreti; faiz, dosya masrafı ve yüksek avukatlık vekâlet ücretleriyle birlikte 25 bin liraya kadar tırmanıyor.LOJİSTİK SEKTÖRÜNE AĞIR DARBE: FİRMALAR İFLASIN EŞİĞİNDE

Skandalın ekonomik boyutu ise ticari taşımacılık ve lojistik şirketlerinin yaşadığı mağduriyetlerle daha da derinleşti. Filolarındaki onlarca araçla her gün otoyolları kullanmak zorunda kalan nakliye firmalarına, aynı sistemsel gecikmeler ve bildirimsiz geçişler nedeniyle milyonlarca lirayı bulan toplu icra dosyaları gönderildiği öne sürüldü. Fahiş ceza ve avukatlık masraflarının altında ezilen çok sayıda küçük ve orta ölçekli taşımacılık şirketinin faaliyetlerini durdurma noktasına geldiği, hatta bazılarının bu haksız tahsilat kıskacı yüzünden iflas bayrağını çektiği iddia edildi.

SİYASİ AYAK VE DENETİM SESSİZLİĞİ TARTIŞMASI

Ekonomi ve hukuk çevreleri, asıl alacağın onlarca katına ulaşan icra masraflarıyla “vatandaşın cebinden alınıp belirli sermaye gruplarına ve anlaşmalı hukuk ağlarına kaynak aktarıldığını” ifade ediyor. Kamuoyunda ise gözler bu imtiyazlı sözleşmelere imza atan ve yıllardır süren şikâyetlere rağmen denetim mekanizmalarını çalıştırmayan siyasi iradeye çevrildi. Fahiş cezalara karşı imza kampanyası başlatan Avukat Yunus Ari’nin sosyal medya hesabına erişim engeli getirilmesi de “skandalın üzeri örtülmeye mi çalışılıyor?” tepkilerini büyüttü. Milyonlarca mağdur, HGS ve özel otoyol işletmelerinin tüm tahsilat kayıtlarının bağımsız denetçiler ve Meclis komisyonlarınca incelenmesini bekliyor.

TARİH TEKERRÜR EDİYOR: 10 YIL ÖNCE DE MİLYONLARI YAKMIŞLARDI

Bugün özel otoyol şirketleri üzerinden yaşanan icra kıskacı, akıllara 2014-2018 yılları arasında yaşanan büyük HGS fiyaskosunu getirdi. O dönemde de sistemdeki okuma hataları nedeniyle kısa mesafe giden milyonlarca sürücüye “en uzak mesafe üzerinden 10 kat ceza” kesilmiş, sadece bir yılda 10 milyon araca 1,1 milyar lirayı aşan fatura çıkarılmıştı. Kamuoyunun yükselen isyanı sonrası 2018’de geri adım atılarak cezalar 4 kata düşürülmüştü. Ancak bugün özel işletmelerin bildirimsiz icra takipleri ve fahiş vekâlet ücretleriyle oluşturduğu yeni tahsilat düzeni, geçmişteki mağduriyeti katbekat aşan bir mali krize dönüştü.

MECLİSE YASA DEĞİŞİKLİĞİ TEKLİFİ

Kamuoyundaki tepkiler üzerine konu Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine de taşındı. CHP Denizli Milletvekili Gülizar Biçer Karaca, Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’da değişiklik öngören teklifini Meclis Başkanlığına sunarak 4 katlık ceza uygulamasının 2 katına indirilmesini önerdi. Ancak mağdurları savunan avukatlar ve hukukçular, mevcut sistemde teklif edilen “2 katı cezanın” dahi anayasal mülkiyet hakkına ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu vurguluyor. Hukukçular, özel otoyol işletmelerinin kamu kurumu gibi katlamalı ceza kesemeyeceğini belirterek, ödenmeyen geçiş ücretlerinin Türk Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde tahsil edilmesi gerektiğini savunuyor

150 TL NASIL 25.000 TL OLUYOR?

1. Aşama (Geçiş Anı): Bakiye olmasına rağmen sistem okumuyor, sürücüye bilgi verilmiyor.

2. Aşama (15 Gün): Cezasız ödeme süresinde sistemde borç görünmüyor, otomatik çekim yapılmıyor.

3. Aşama (45 Gün Sonrası): Geçiş ücreti yasal sınır olan 4 katına (600 TL) çıkarılıyor.

4. Aşama (İcra Takibi): Dosya hukuk bürosuna devrediliyor; faiz, tebligat ve avukatlık vekâlet ücretleriyle fatura 25.000 TL’ye ulaşıyor.