Okullarda yeni eğitim-öğretim dönemiyle birlikte sıklıkla tartışılan ders programı adaletsizlikleri, mevzuat ve idari yargı kararları çerçevesinde hukuka aykırı kabul edilmektedir. Okul idarelerinin takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığını belirten düzenlemeler, öğretmenlerin haklarını koruma altına almaktadır.
Takdir Yetkisi Keyfilik Demek Değildir
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 10. maddesi uyarınca amirler, personeline karşı eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun davranmakla yükümlüdür. Danıştay ve idare mahkemelerinin emsal kararlarında, okul idarelerinin ders programı hazırlarken kamu yararı, hizmet gerekleri ve adalet ilkeleri dışına çıkamayacağı; ders programlarının bir ödüllendirme veya cezalandırma aracı olarak kullanılamayacağı açıkça belirtilmektedir.
Yönetmeliklerdeki Temel Esaslar ve Öncelikli Gruplar
MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ile Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği uyarınca ders planlaması yapılırken şu kurallara uyulması gerekmektedir:
Öncelikli Talepler: Engelli öğretmenler, bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını veya özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu bulunanlar, süt izni kullananlar ile 36 ayını doldurmamış çocuğu olan öğretmenlerin talepleri öncelikle göz önünde bulundurulur.
Dengeli Dağılım: Derslerin haftanın günlerine ve gün içindeki saatlere dengeli dağıtılması esastır.
Boş Ders Sınırı: Öğretmenlerin gün içerisindeki pencereli (boş) saatlerinin en aza indirilmesi mevzuat gereğidir.
Ders Saati Limitleri ve Ek Ders Adaleti
MEB Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar doğrultusunda branş öğretmenlerinin zorunlu ders yükü 15 saat maaş karşılığı ve 6 saat zorunlu ek ders olmak üzere toplam 21 saattir.
21 Saat Sınırı: Öğretmenin kendi isteği ve rızası bulunmadığı sürece 21 saatin üzerinde ders yüklenmesi mümkün değildir.
Adil Dağılım: Aynı branştaki öğretmenler arasında yeterli ders saati varken bir öğretmene 15 saat, diğerine ise 30 saat ders verilerek ek ders gelir dengesinin bozulması eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.
Mevzuata, pedagojik esaslara veya adalet ilkelerine aykırı hazırlanan ders programlarına karşı öğretmenlerin idari itirazda bulunma ve yargı yoluna başvurma hakları bulunmaktadır.