Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin çevre ve iklim eğitimine yaklaşımı ele alındı. Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca teknolojik gelişmeler ve uluslararası anlaşmalarla yürütülemeyeceğini belirterek eğitimin önemine dikkat çekti. Yelkenci, çevre bilincinin öğrencilerde davranışa dönüşmesi gerektiğini vurguladı.

COP31’DE TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ ELE ALINDI

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, Gençlik Pavilyonu’nda “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Çerçevesinde İnsan ve Toplum” paneli düzenlendi.

Panelin açılışında konuşan Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, günümüzde birçok platformda geleceğin dünyasının tartışıldığını belirterek gelecek nesiller adına söz söylerken ihtiyatlı davranılması gerektiğini ifade etti.

Yelkenci, “Yarın, bizden sonrakilerin hakkıdır. Bugün bile bize sonraki nesillerin emaneti iken, yarın hakkında nasıl ahkâm kesebiliriz?” sözleriyle insanlığın gelecek nesillere karşı sorumluluğuna dikkat çekti.

YELKENCİ: İKLİM KRİZİ BİR EĞİTİM MESELESİ

İklim değişikliğinin yalnızca teknik bir sorun olmadığını belirten Yelkenci, meselenin temelinde insanın doğaya ve dünyaya bakışının bulunduğunu söyledi.

Yelkenci, “Biz iklim krizi diyoruz; esasında bu bir denge krizidir. Öyleyse mesele, gerçekten bir eğitim meselesidir diyebiliriz.” ifadelerini kullandı.

Doğadaki dengenin insan faaliyetleri nedeniyle bozulduğunu belirten Yelkenci, çözümün de insan davranışlarının değişmesinden geçtiğini ifade etti. Karbon piyasaları, teknolojik gelişmeler ve uluslararası anlaşmaların tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Yelkenci, çevreye karşı sorumluluk bilincinin eğitim yoluyla kazandırılması gerektiğini söyledi.

Her eğitim modelinin belirli bir insan anlayışına dayandığını dile getiren Yelkenci, çevreye yönelik tutumların da bu anlayışla şekillendiğini belirtti.

MAARİF MODELİNİN ÇEVRE EĞİTİMİNE YAKLAŞIMI ANLATILDI

Türkiye’nin 2024 yılında kendine özgü bir eğitim felsefesi ortaya koyduğunu belirten Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin insanlığın ortak bilgi birikiminden yararlanırken kendi düşünce ve değerlerini merkeze aldığını ifade etti.

Yelkenci, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin tercihi ne Batı’ya kör bir hayranlık ne de toptan bir reddir, insanlığın ortak birikiminden istifade etmekle birlikte merkeze kendi düşünce ve duyuş referanslarını almaktır.” dedi.

Modelin insanı ruh ve bedenden oluşan bir bütün olarak ele aldığını anlatan Yelkenci, öğrenci profilinin ontolojik bütünlük, epistemolojik bütünlük, zamansal bütünlük ve aksiyolojik olgunluk olmak üzere dört temel üzerine kurulduğunu söyledi.

Çevre bilincinin geliştirilmesinde sistem düşüncesi ve okuryazarlık becerilerinin önemli olduğunu belirten Yelkenci, öğrencilerin yalnızca çevre sorunları hakkında bilgi edinmelerinin değil, bu sorunlara karşı sorumluluk üstlenmelerinin de hedeflendiğini vurguladı.

İKLİM MÜCADELESİNDE EYLEMİN ADRESİ SINIFLAR

Dünyanın iklim değişikliği konusunda uzun süre farkındalık düzeyinde kaldığını, ardından işlevsellik aşamasına geçtiğini belirten Yelkenci, asıl güçlüğün bilgiyi davranışa dönüştürmekte yaşandığını söyledi.

Yelkenci, “Dünya bu mesafeyi müzakere masalarında kapatmaya çalışıyor, biz o mesafenin asıl sınıfta kapanacağına inanıyoruz. Çünkü eylemsellik büyük bir azim ve kararlılık gerektirir. Bu da eğitimle kazandırılır.” ifadelerini kullandı.

İklim değişikliğiyle mücadelede yapılması gerekenler kadar kaçınılması gereken davranışların da önem taşıdığını belirten Yelkenci, akarsu yataklarına ev yapılmaması ve tarım arazilerine şehir kurulmaması gerektiğine dikkat çekti.

Aşırı ve gereksiz üretimin çevre üzerindeki etkilerine de değinen Yelkenci, iklim hedeflerine ulaşmak için doğaya zarar veren faaliyetlerden uzak durulması gerektiğini ifade etti. İklim değişikliğiyle mücadelede öğrencilerin ve eğitim sisteminin de harekete geçirilmesi gerektiğini vurguladı.

ÇEVRE VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ DERSİNİN İÇERİĞİ ANLATILDI

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan öğretim programlarında çevre ve iklim konularına yer verildiğini belirten Yelkenci, ortaokullarda seçmeli olarak okutulan “Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği” dersinin içeriğini anlattı.

Dersin “İnsan ve Doğa” ünitesiyle başladığını belirten Yelkenci, “Döngüsel Doğa” ünitesinde doğal kaynaklar ve ekosistemin işleyişinin ele alındığını söyledi. “Üretim ve Kaynak Kullanımı Dengesi” ünitesinde ise israf, tüketim alışkanlıkları, su ve ekolojik ayak izi konularının işlendiğini aktardı.

“Küresel İklim Değişikliği” ve “İklim Değişikliği ve Uyum” ünitelerinde iklim değişikliğinin nedenleri, sonuçları ve insan yaşamına etkileri bilimsel veriler ışığında değerlendiriliyor. “Sürdürülebilir Kalkınma ve Çevre” ünitesinde ise geri dönüşüm ve kaynakların verimli kullanımı gibi konularda somut çözümler geliştirilmesi hedefleniyor.

Yelkenci, dersin temel yaklaşımını şu sözlerle açıkladı:

“Bu ders, iklimle değil, insanın doğayla kurduğu ilişkiyle başlar. Çünkü öğrencilerin doğayı yalnızca tanımaları değil, onunla kurdukları ilişkinin sorumluluğunu da üstlenmeleri amaçlanmaktadır.”

EĞİTİM VE ÇEVRE İLİŞKİSİ PANELDE DEĞERLENDİRİLDİ

Bakan Yardımcısı Yelkenci’nin konuşmasının ardından Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu Türkiye Temsilcisi Mariam Asghar Khan, Tarım ve Orman Bakanlığı Bakanlık Müşaviri Recep Tezgel ve Savunma Sanayii Akademi Başkanı Cenk Aktaş, eğitim ve çevre ilişkisine yönelik değerlendirmelerde bulundu.

Programa Temel Eğitim Genel Müdürü Ebubekir Sıddık Savaşçı da katıldı.

Yelkenci, panel öncesinde COP31 etkinlik alanındaki Mavi Bölge’de farklı ülkelerin pavilyonlarını ziyaret ederek ülke temsilcileriyle görüştü.