Çok kısa üç ayrı örnekle Batı medeniyetini anlatmaya çalışalım. Belçika Kralı II. Leopold’un Kongo’da belirlenen günlük kauçuk toplama kotasını dolduramayan yaklaşık bir milyondan fazla çocuğun kolunu kestirmiştir (Kongo, 1901). Belçika’da üretilen kesik el şeklindeki çikolatalar II. Leopold’ün zulmünden esinlenmiştir. Kendisini bir kadın kölenin sırtında taşıtan güya medeni İngiliz (Bengal, 1903). Kendilerinden başka insanları yük hayvanı olarak gören bir anlayış. Çocuklar ahırda yatıyor, ağır işlerde çalıştırılıyor, düzgün beslenemiyor ve diğer çocuklardan ayırt edilmeleri için ayakkabı giyemiyorlardı. Verdingkinder… Bu kelime “çıplak ayaklı çocuklar” anlamına geliyor, bir başka deyişle köle çocuklar. Köle çocuklar İsviçre tarihinin en kara lekesidir. Heidi’nin hikâyesi de bu çocuklara dayanıyor (İsviçre, 1930).
Bir de ecdadımızın medeniyet anlayışına bakalım. Sultan III. Murad 1587 yılında hayvan hakları beyannamesi yayımladı. Bu beyanname ile yük hayvanlarının güçlerinin üstünde yük yüklenmesi yasaklandı ve ilerleyen süreçte yük hayvanlarına haftanın bir günü istirahat hakkı verildi.
Osmanlı Sultanı Abdulmecit 1847’de büyük kıtlık yaşayan 3.600 km uzaklıktaki İrlanda’ya gemilerle tonlarca gıda göndermiştir. İrlanda halkı ise bu yardımı hiç unutmayarak kentin futbol takımı Drogheda United, bugün de formasında hilal ve yıldızı taşıyor.
Osmanlı Devleti’nde her mahalle ve köyde sıbyan mektepleri kuruldu. Sıbyan mekteplerinde öğrencilere ücretsiz yemek verilir, harçlık ve elbise yardımı da yapılırdı. II. Abdülhamid döneminde sıbyan mektepleri modernize edilerek “İptidai” adı verilen modern ilkokullara dönüştürüldü. Sultan II. Abdulhamid’in emriyle 1904 yılında Sivas’ın İmranlı ilçesine bağlı Karacaören köyünde yaptırılan sıbyan mektebi hâlâ bugün ayaktadır.
Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy, sömürgeci devletlerin mazlum milletleri ezmek için kullandığı saldırganlığı İstiklal Marşımız’daki şu dizeleriyle ifade ediyor: “Medeniyet dediğin tek dişi kalmış canavar!” Yine Hindistan bağımsızlık hareketinin lideri Gandhi’ye soruyorlar; “Batı medeniyeti hakkında ne düşünüyorsunuz?” Gandhi’nin cevabı şöyle: “Keşke olsaydı” diyor. Kısa ve öz bu açıklamalar bizlere Batı medeniyetini çok güzel açıklıyor.
Sözlerimizi sosyal medyada viral olan şu ifadelerle bitirelim:
Bugün; Londra’nın, Paris’in, Brüksel’in, Amsterdam’ın, Berlin’in, Washington’un, Tel Aviv’in kaldırım taşlarını kaldırırsanız altından sömürdükleri, yeraltı zenginliklerini çalıp açlıktan öldürdükleri mazlumların kanları ve gözyaşları fışkırır. Avrupa ülkelerinin bugün yaşadığı şatafat mazlumların kanları ve gözyaşları üzerine kuruludur.
Yıldırım DEMİRCİ