Yüksek Mahkeme, işverenin devamsızlık nedeniyle gerçekleştirdiği haklı feshi değerlendirerek işçi lehine verilen tazminat kararını oy birliğiyle bozdu.
Kararda, iş sözleşmesini devamsızlık gerekçesiyle fesheden işverenin önceden çalışanın mazeretini araştırmak veya kendisine mazeretini sormak zorunda olmadığı belirtildi. Böylece ilk derece mahkemesinin tazminat ödenmesine ilişkin hükmü geçerliliğini yitirdi.
19 yıllık çalışan ücretsiz izin sonrası işine dönmedi
Dava konusu olayda, aynı işyerinde 19 yıl çalışan işçi, işvereninden 90 gün ücretsiz mazeret izni aldı. İzin süresinin sona ermesinin ardından çalışan, işverene başvurarak yeniden ücretsiz izin kullanmak istedi.
İşyeri yönetimi ikinci izin talebini kabul etmedi. İşçiye belirtilen tarihte görevine başlaması gerektiği hem yazılı hem de sözlü olarak bildirildi.
Ancak çalışan, işverenin bildirimine rağmen mesaiye başlamadı. Bunun üzerine işyerinde 10 gün boyunca devamsızlık tutanağı düzenlendi.
İşveren, çalışanın işe gelmemesini haklı fesih gerekçesi sayarak iş sözleşmesini tazminat ödemeden sonlandırdı. İşçi ise fesih işleminin ardından alacaklarının tahsili amacıyla yargı yoluna başvurdu.
İş Mahkemesi işçiyi haklı buldu
İş sözleşmesi sona erdirilen çalışan, açtığı davada kıdem ve ihbar tazminatlarının yanı sıra çeşitli işçilik alacaklarının ödenmesini talep etti.
Davacının mahkemeden tahsilini istediği alacaklar arasında şunlar yer aldı:
- Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı
- Yıllık ücretli izin alacağı
- Fazla çalışma ücreti
- Ulusal bayram ve genel tatil ücreti
- Hafta tatili ücreti
- Yol ve yemek ücreti
- Asgari geçim indirimi alacağı
Davalı işveren, ücretsiz izin süresi sona eren çalışanın 10 gün işe gelmediğini savundu. İş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini ileri sürerek davanın reddedilmesini istedi.
İş Mahkemesi, işverenin fesih öncesinde çalışana devamsızlık mazeretini sormamasını gerekçe gösterdi. Bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerini kabul etti.
Mahkeme, asgari geçim indirimi, ulusal bayram ve genel tatil ile yol ve yemek alacaklarına ilişkin talepleri ise reddetti. Böylece davanın kısmen kabulüne karar verildi.
İşverenin avukatı kararı istinaf incelemesine taşıdı. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), yapılan başvuruyu esastan reddetti.
Yargıtay işverenin mazeret sorma zorunluluğunu değerlendirdi
Uyuşmazlığın temyiz aşamasında dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, izin kullanımı ile devamsızlık arasındaki hukuki ayrımı değerlendirdi.
Yüksek Mahkeme, işveren tarafından ücretli veya ücretsiz izin verilen çalışanın izin süresince işyerine gitmesinin beklenemeyeceğini belirtti. Bu dönemde işe gelmemenin devamsızlık olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Buna karşılık yıllık ücretli iznin kullanılacağı zamanın belirlenmesinin işverenin yönetim yetkisi kapsamında bulunduğu vurgulandı. İşçinin kendi kararıyla izne ayrılmasının mümkün olmadığına işaret edildi.
İşveren tarafından izinli sayılmayan çalışanın, yıllık izin kullandığını ileri sürerek işe gelmemesinin devamsızlık oluşturacağı kaydedildi.
İşçiye mazeret sorulması zorunlu değil
Yargıtay, dava dosyasındaki belgelerin çalışanın devamsızlığını ortaya koyduğunu tespit etti. İlk derece mahkemesinin tazminat kararına dayanak yaptığı mazeret sorulması şartını ise hukuken zorunlu görmedi.
Kararda, işverenin devamsızlık nedeniyle iş sözleşmesini feshetmeden önce işçiye mazeretinin bulunup bulunmadığını sormakla yükümlü olmadığı açıklandı.
Ayrıca davacı işçinin, iş sözleşmesinin tazminat ödenerek sona erdirilmesini istediği dilekçe de değerlendirildi. Yargıtay, söz konusu dilekçenin çalışanın bildirebileceği bir mazereti bulunmadığını gösterdiğini belirtti.
Kıdem ve ihbar tazminatı kararı oy birliğiyle bozuldu
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işverenin gerçekleştirdiği feshin haklı nedene dayandığı sonucuna ulaştı. Bu nedenle çalışanın kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabul edilmesini hukuka uygun bulmadı.
Yüksek Mahkeme, tazminat taleplerinin reddedilmesi gerekirken kabul edilmesini bozma gerekçesi saydı.
Sonuç olarak Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunu esastan reddeden kararı ortadan kaldırıldı. İş Mahkemesinin işçi lehine verdiği hüküm ise oy birliğiyle bozuldu.

