Türk Kızılayın görev, yetki, hak ve muafiyetlerini yeniden düzenleyen kanun teklifi, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaştı. Yeni düzenlemeyle Kızılay’a afet ve acil durumlarda stratejik alımlar yapma, savaş esirlerini ziyaret etme, kayıpları araştırma ve insani yardım ulaştırma gibi yetkiler verildi. Ayrıca kamu kurumlarının bazı taşınır malları Kızılay’a bedelsiz devredilebilecek.
TÜRK KIZILAYIN GÖREV VE YETKİLERİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Kanunla düzenlemenin amacı, uluslararası hukuk ve Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeler çerçevesinde ihtiyaç sahibi insanlara hiçbir ayrım gözetmeksizin yardım ulaştırılması, afet ve acil durumlar ile savaş zamanlarında yaşanan olumsuzlukların giderilmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi olarak belirlendi.
Düzenlemeyle Türk Kızılayın görev ve yetkileri ile hak ve muafiyetleri kapsamlı şekilde hüküm altına alındı. Kızılayın faaliyetlerinin Cenevre Sözleşmeleri ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi’nin temel ilkeleri doğrultusunda yürütülmesi öngörüldü.
KIZILAY ADI VE AMBLEMİ İÇİN YENİ DÜZENLEME
Kanuna göre, Türk Kızılaya uluslararası sözleşmeler doğrultusunda verilmiş münhasır hak ve yükümlülükleri amaç edinen başka bir tüzel kişilik kurulamayacak.
Türk Kızılay; Türkiye Kızılay Derneği, Türkiye Kızılay Cemiyeti, Kızılay Derneği, Kızılay Cemiyeti ve Kızılay adlarını da kullanabilecek.
Derneğin adı, bayrağı ve amblemi uluslararası sözleşmelerle kabul edilen hak ve bağışıklıklardan yararlanacak. Tarafsızlık ve koruma işareti niteliği taşıyan bu sembollerin, Türk Kızılay tarafından kurulan teşekküller dışında gerçek ve tüzel kişilerce izinsiz kullanılması yasaklanacak.
SAVAŞ ESİRLERİNİ ZİYARET EDEBİLECEK, KAYIPLARI ARAŞTIRABİLECEK
Düzenlemeyle Türk Kızılaya savaş esirleri ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret etme, koşulları izleme, aile haberleşmesini sağlama ve kayıpları araştırma görevleri verildi.
Kızılay ayrıca insani yardım ulaştırabilecek, esir değişimleri ve aile birleşimlerinde aracı olarak görev yapabilecek.
Bu faaliyetlerin yürütülmesi için gerekli kişisel verilere, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yapılacak protokoller çerçevesinde ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine uygun olarak erişilebilecek.
Türk Kızılay, afet ve insani krizlerden etkilenen kişilerin bulunduğu merkezlere de ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içerisinde erişerek gözlem ve raporlama faaliyetleri gerçekleştirebilecek.
ULUSLARARASI YARDIMLARDA TEK YETKİLİ KURULUŞ OLACAK
Kanunla Türk Kızılay, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve ülkelerin Kızılay ve Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye’ye olağan veya olağanüstü hallerde gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olarak belirlendi.
AFET VE ACİL DURUMLARDA DOĞRUDAN ALIM YAPILABİLECEK
Kanunla Türk Kızılayın hak ve muafiyetleri de yeniden düzenlendi.
Buna göre afet ve acil durumlar, afetlere hazırlık ve olağanüstü dönemlerde ilk yardım hizmetleri, afet lojistiği ve geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler stratejik nitelikte alım kapsamında değerlendirilecek.
Bu kapsamda Türk Kızılay veya sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeler, iştirakler ve şirketler tarafından bizzat üretilen ürün ve hizmetler, Kamu İhale Kanunu’na tabi olmaksızın doğrudan temin edilebilecek.
Alımların şeffaflık, rekabet, eşit muamele, kamuoyu denetimi ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri çerçevesinde, ilgili bakanlık ile Türk Kızılay arasında yürütülecek koordinasyon ve protokoller doğrultusunda yapılması öngörülüyor.
KAMU MALLARI KIZILAY’A BEDELSİZ DEVREDİLEBİLECEK
Düzenlemeye göre kamu kurum ve kuruluşları, Taşıt Kanunu kapsamındaki taşıtlar hariç olmak üzere uygun gördükleri taşınır malları Türk Kızılay’a tahsis edebilecek.
Kamu kurumlarında bulunan makine, teçhizat, gereç ve benzeri taşınır mallar da kamu yararı kapsamında ve ilgili mevzuata uygun şekilde Kızılay’a bedelsiz devredilebilecek.
Ayrıca ihtiyaç sahibi kişilere yapılacak yardımlarda mükerrerliğin önlenmesi ve daha fazla kişiye ulaşılması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal yardım verileri, yapılacak protokolle Kızılay’a açılabilecek.
KIZILAY’A VERGİ VE GÜMRÜK MUAFİYETLERİ
Kanunla Türk Kızılay, cezaevi yapı harcından muaf tutulacak.
Dernek tarafından kuruluş amacı doğrultusunda ve ticari amaç güdülmeksizin ithal edilen bilimsel alet ve cihazlar, tıbbi teşhis ve tedavi araçları, insan kaynaklı tedavi edici maddeler ile belirli test ve ürünler de gümrük vergilerinden muaf olacak.
Ancak muafiyet kapsamında ithal edilen ürünlerin, serbest dolaşıma girdiği tarihten itibaren 5 yıl boyunca belirlenen koşullara aykırı şekilde satılması, devredilmesi, kiralanması veya muafiyet amacı dışında kullanılması yasaklanacak.
GÖREV BAŞINDAKİ PERSONELE NAKDİ TAZMİNAT
Kanunla, olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türk Kızılay faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere görev bölgesinde fiilen çalışan personele nakdi tazminat ödenmesinin önü açıldı.
Ayrıca Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde, il merkez şube başkanı ile ilçe şube başkanları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerine üye olacak.
KIZILAY TÜZÜĞÜ CUMHURBAŞKANI TARAFINDAN ONAYLANACAK
Düzenlemeye göre Türk Kızılayın kuruluş amacı, görevleri, teşkilat yapısı, üyelik hakları, organlarının görev ve sorumlulukları ile bütçe uygulamalarına ilişkin esaslar tüzükle belirlenecek.
Söz konusu tüzük Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak. Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda ise Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanacak.
Teklifin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi ertesi gün saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.

