İnsanlar “idare” ile, kurumlar mevzuat ile yönetilir. Mevzuat, yönetimin kabuğu; idare sanatı ise özüdür. Deneyimli bir İlçe Milli Müdürü, “Yönetimin ilk kuralı idaredir” demişti. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözünün bir anlamı da bu değil midir?

Mevzuat, insana hizmet amacıyla oluşturulan kurumların sevk ve idaresi için bir gerekliliktir. İdare sanatı burada devreye girer. İyi yöneticilik, mevzuatın labirentlerinde kaybolmadan, ihtiyaçlara öncelik veren kararlar alabilmektir. Bu, hataya bulaşma kaygısını doğru yönetecek risk alma yeteneğini gerektirir.

Bir şarkıda denildiği gibi: “Onun arabası var, güzel mi güzel; şoförü de var, özel mi özel; bastı mı gaza, gider mi gider; maalesef ruhu yok, onun için şansı yok.” İnsanı merkeze alan lider ile mevzuatı merkeze alan yönetici arasındaki farkı anlamak için bu sözler manidar değil mi?

Bürokrasi, yönetimin özü olan insan memnuniyetini, kurumun kabuk kısmı olan büro işlerine terk etmiştir. Latince’de “masaların egemenliği” anlamına gelen bürokrasinin sonu, Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözünün hilafına, bir eski Türkiye geleneği olan “devlet için insan” anlayışına düşmektir.

Bir yönetici, Şeyh Edebali’nin sözüyle göreve başladığında, önce “hiçlik makamı” nı anlamalıdır. Nasreddin Hoca’nın dediği gibi: “Kimsin?” “Hiç.” “Sen kimsin?” “Mutasarrıf.” “Sonra?” “Vali.” “Daha sonra?” “Vezir.” “Dahası?” “Sadrazam.” “Sonra?” “Hiç.” Hoca der ki: “Ben şimdiden senin geleceğin makamdayım.”

İnsanları dosya gibi gören bürokratik yaklaşım, düzen sağlar ama insanı göz ardı eder. Unutulmamalıdır ki, insanı yaşatacak yöneticilik vasfının ilk dersi, hangi makama gelirse gelsin, “hiçlik makamı”nı serlevha ederek başlamalıdır vazifesine.